DOSSIERS
Bron: Politiek-actie.net, 30 oktober 2003
Auteur: Monique Braam, redacteur Politiek-actie.net
Website: www.politiek-actie.net

Dynamiek van mediahypes

Alle hedendaagse gebeurtenissen zijn geschikt om uit te groeien tot een mediahype. Enkele voorwaarden zijn wel, dat ze actueel moeten zijn en een maatschappelijke discussie op gang kunnen brengen. “Een mediahype ontstaat door het wegvallen van allerlei filters in het nieuwsgarings- en nieuwsverspreidingsproces. Ook is het toevoegen van dramatiseringstechnieken een methode om regulier nieuws tot een mediahype te maken”, aldus communicatiewetenschapper dr. Jaap van Ginneken.

Uitvergroting
Bij een mediahype storten de media zich massaal op het onderwerp, maken dat steeds groter vanuit één centraal perspectief, oordelen en veroordelen ook meteen, en jagen op nog meer bevestigend nieuws. De schuldvraag domineert al vrij snel de berichtgeving, hoewel op dat moment nog helemaal niet duidelijk is hoe ernstig de feitelijke risico's zijn. Sommige signalen worden telkens krachtiger, terwijl andere worden afgezwakt. Dit resulteert in een scherpe uitvergroting van risico’s, dat in veel gevallen maar beperkt is.

Aanjagende rol van media
De maatschappelijke verontrusting die daar weer uit voortkomt, versterkt de alarmerende berichtgeving. De publieke verontrusting staat dus niet meer in verhouding tot de feitelijke risico’s en zodoende kunnen de media in dat proces een belangrijke aanjagende rol spelen.

Versterkende processen
De invloed van de media is afhankelijk van factoren als omvang en intensiteit van de berichtgeving, toonzetting, woordgebruik, invalshoek en de context waarin de feiten worden geplaatst. Doorslaggevend voor de beeldvorming rond een risico-onderwerp zijn de mediahypes; grote nieuwsgolven die het gevolg zijn van zichzelf versterkende processen in de nieuwsproductie. De oorzaak is dat media telkens nieuws van elkaar overnemen (het zogenaamde ‘self-referential’ systeem). Nieuwsselectie is gebaseerd op criteria voor nieuwswaarde, maar op het moment dat een onderwerp een bepaalde hoeveelheid aandacht van de media krijgt, zal het nog meer aandacht genereren. En vervolgens stijgt de nieuwswaarde weer. Dit systeem bevat processen die de nieuwsgolf steeds groter zullen maken. Tijdens een mediahype komt een bepaalde definitie van de situatie of het probleem bovendrijven, en deze structureert de zoektocht naar nog meer 'bevestigend' nieuws.

Zoektocht naar andere invalshoeken
Twee factoren zijn doorslaggevend voor een dergelijke mediahype: een voedingsbodem en een opvallende gebeurtenis, die de vonk levert voor de ontbranding. De concurrentie tussen de media dwingt de verslaggevers om te zoeken naar andere invalshoeken of nog niet eerder geciteerde bronnen en zo groeit de nieuwsstroom. Als zich dan ook nog allerlei nieuwe ontwikkelingen voordoen die breed worden uitgemeten en als daar ook weer reacties op komen, treedt er een soort spiraal in werking. De zaak wordt dan onderwerp van een mediahype.

Hype-cocktail
Hypes lijken een eigen dynamiek te kennen waardoor onder bepaalde voorwaarden een ‘hype-cocktail’ kan ontstaan: een mix van feiten, reacties, commentaren, maar ook van opwinding, verontwaardiging of soms zelfs paniek. Het resultaat is vaak vertekening, overrapportage en het opblazen van de zojuist ontdekte verschijnselen.

Interessante links:
Media en maatschappelijke verontwaardiging

  Reageer op dit artikel naar boven
  Reacties op dit artikel naar boven
  • Er zijn nog geen reacties op dit artikel gepost.
naar boven

© Copyright Politiek-actie.net