DOSSIERS | europa | uitbreiding
Bron: Politiek-actie.net, 6 december 2004
Auteur: Steven de Jong, hoofdredacteur Politiek-actie.net
Website: www.politiek-actie.net

Onderbouwing petitie ‘Laat Turkije toetreden tot de EU’

Op 17 december 2004 zullen de regeringsleiders van de EU-landen bijeenkomen om te besluiten of de onderhandelingen over de toetreding van Turkije kunnen beginnen. De weerstand voor toetreding van Turkije dient zich niet te richten tegen religies, maar tegen mensen en groepen die hun godsdienst misbruiken om met geweld hun zin door te drijven. Juist daarin neemt Turkije het voortouw als stabiliserende factor in een turbulente regio. De grondlegger van de EU, Robert Schuman, wees op het belang van economische integratie voor een stabiele wereldorde. In lijn van die grondbeginselen is het niet meer dan logisch Turkije zo snel mogelijk een lidmaatschap aan te bieden. Hier volgt de onderbouwing van de petitie op www.petitie.net: ‘Laat Turkije toetreden tot de EU’.

Door Steven de Jong - Europa houdt Turkije al meer dan 40 jaar aan het lijntje. In 1963 sloot het land al een associatieverdrag met de voorloper van de Europese Unie en kreeg het land uitzicht op een volwaardig lidmaatschap. Uiteindelijk werd Turkije pas in 1999 officieel kandidaat-lid van de EU.

Turkije heeft de daad bij het woord gevoegd
Formeel richten de toetredingscriteria zich op naleving van mensenrechten, democratische rechtsorde en het functioneren van de nationale markteconomie. Turkije heeft de afgelopen jaren daarom veel hervormingen doorgevoerd die toetreding mogelijk moeten maken. Zo werd de doodstraf afgeschaft, werden er meer rechten toegekend aan de Koerdische minderheid, kwam de politie onder strengere controle te staan en werden de vrijheid van meningsuiting en drukpers minder aan banden gelegd. Op 1 januari 2002 werden vrouwen en mannen voor de wet gelijk. In september 2004 werden veranderingen aan het strafrecht doorgevoerd, overspel werd niet meer strafbaar gesteld. Turkije zou hiermee moeten voldoen aan de toetredingscriteria, ofwel de Kopenhagen Criteria. Turkije heeft de daad bij het woord gevoegd. Ze onderschrijft de Europese constitutionele beginselen.

Religie mag geen reden zijn om Turkije buiten de deur te houden
Informeel speelde wat Hans van Mierlo als minister van Buitenlandse Zaken in 1997 het "verzwegen argument" noemde: Turkije zou als moslimland in de EU niet welkom zijn. Dat terwijl Turkije al sinds Atatürk een seculiere staat is. Voormalig bondskanselier Helmut Kohl (christen-democraat) drukte zich destijds nog gematigd uit: "Europa houdt op waar de gotische kathedralen eindigen”. Inmiddels evenaart Turkije de landen in Midden- en Oost-Europa die een half jaar geleden toegetreden zijn en is het “verzwegen argument” een strijdmiddel geworden om de deur voor Turkije dicht te slaan. Onderhuidse sentimenten voeren de toon in het debat over toetreding van Turkije. Religie blijkt de ware reden om het land al bijna veertig jaar buiten de deur te houden. Het is onverteerbaar om Turkije op die grond een lidmaatschap te weigeren.

Turkije vormt een brug tussen het westen en de islamitische wereld
De weerstand voor toetreding van Turkije tot de Europese Unie dient zich niet te richten tegen religies, maar tegen mensen en groepen die hun godsdienst misbruiken om met geweld hun zin door te drijven. Juist voor dat laatste zou de EU Turkije moeten omarmen. Turkije vormt een brug tussen het westen en de islamitische wereld. Niet onbelangrijk in een tijd waar culturele en religieuze tegenstellingen de voedingsbodem zijn voor haat en geweld. Na 11 september werd Turkije plotseling als enige islamitische NAVO-land van geopolitiek belang als intermediair tussen het westen en de islamitische wereld. Turkije speelde een leidende rol in de vredesmacht in Afghanistan.

Turkije voorkomt dat Iran invloed kan uitoefenen op Centraal-Aziatische moslimstaten
Momenteel is de theocratische politiestaat Iran zich uitgebreid aan het herbewapenen, met als doel om in het Midden-Oosten een regionale supermacht te worden. Turkije verzet zich met alle macht om te voorkomen dat Iran invloed kan uitoefenen op Centraal-Aziatische moslimstaten. Turkije doet er alles aan om democratische waarden en mensenrechten naar haar buurlanden uit te dragen. Is het dan niet meer dan logisch dat de EU Turkije steunt, alleen al uit strategisch oogpunt? Het is toch niet de bedoeling dat Turkije, onder invloed van Iran, zich als fundamenteel-islamitisch land zal gaan ontwikkelen? Of is het juist Europa dat zich terug wil trekken als westers christelijk blok?

Tegenstanders toetreding verloochenen grondbeginselen EU
Tegenstanders in de discussie over de toetreding van Turkije verloochenen de grondbeginselen van de EU. De grondlegger van de EU is Robert Schuman, de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken in de Vierde Franse Republiek. Vijf jaar na de Tweede Wereldoorlog stichtte hij de voorloper van de EU, de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS). Ondanks de diepgewortelde haat tegen het gevallen nazi-Duitsland sloot hij met het nieuwe Duitsland een bondgenootschap. Schuman wond er geen doekjes om dat hij via economische integratie het politieke ideaal van een verenigd en vreedzaam Europa hoopte te bereiken. In een nog narokend Europa bleek politieke toenadering harder nodig dan ooit. Verzoening en geen vergelding dus.

Laat Turkije een positieve en krachtige aantrekkingsbron zijn voor naburige volkeren die gebukt gaan onder totalitaire regimes
De voedingsbodem voor terrorisme blijft van klassieke aard: regionale conflicten, armoede en onderontwikkeling. Vanuit dat perspectief is het zeer voor de hand liggend dat de EU meer toenadering zoekt tot Turkije, omdat dit land een stabiliserende rol speelt in een turbulente regio. Toch blijven tegenstanders voor toetreding zich focussen op de westerse economische behoeften en belangen, zoals het netto-betalerschap en het vrije verkeer van personen. De koppeling tussen economische integratie en stabiele wereldorde wordt niet gemaakt. Aanvang van de onderhandelingen met Turkije zal het proces van economische en democratische hervormingen zeker stellen. Wanneer Turkije lid wordt, zal dat een krachtig signaal afgeven aan regeringen en burgers van haar buurlanden. Niet Iran, maar Turkije wordt dan een aantrekkingsbron voor Centraal-Aziatische moslimstaten.

Interessante links:
Petitie: 'Laat Turkije toetreden tot de Europese Unie'
Essay: Europese Unie verloochent grondbeginselen - door Steven de Jong


  Reageer op dit artikel naar boven

naar boven

© Copyright Politiek-actie.net