DOSSIERS | democratie

DEMOCRATIE EN BESTUURLIJKE VERNIEUWING
De rol van de overheid heeft de afgelopen decennia veel veranderingen doorgemaakt. In de jaren zeventig lag de nadruk op het versterken van het sturend vermogen, de jaren tachtig kenmerkten zich door privatiseringen en de jaren negentig waren van de marktwerking en efficiency. Bij veel, zoniet alle, maatschappelijke problemen wordt de rol van de overheid terecht of onterecht ter discussie gesteld. De toenemende complexiteit van de moderne samenleving en de gegroeide kloof tussen overheid en burger zijn nu de drijfveren om een grondige herstructurering door te voeren.


Gebiedsgericht beleid: presteren of participeren?

Dossier: december 2003
Dossier: presteren of participeren?
Het integraal aanpakken van gebiedsproblematiek kreeg de naam gebiedsgericht beleid. Deze integrale benadering bracht de overheid tot samenwerking met betrokkenen in het veld, maar de introductie van interactief beleid ging niet zonder slag of stoot. Inspraak leidde niet automatisch tot afspraak en participatie niet tot prestatie. Politiek-actie.net gooit de bouwstenen van het gebiedsgericht beleid om en bekijkt welke bestuurlijke vernieuwingen er nog op de polder losgelaten kunnen worden.

De introductie van interactieve besluitvorming in gebiedsgericht beleid
Door Steven de Jong - Interactief beleid is de “motor” van gebiedsgericht beleid geworden. Maatschappelijke partijen met sociale, milieu- of economische belangen worden betrokken bij het ontwikkelen van beleids- en uitvoeringsplannen, opdat zij mee kunnen beslissen over de toekomst van hun leefomgeving. Begin jaren negentig leidde de grotere mondigheid van de burger en de steeds professionelere wijze waarop belangengroepen én individuen beleids- en planprocessen dwarsboomden tot een herbezinning op het ontwikkelingstraject.
  • lees verder
  • reageer


    Slechte regie provincie bij gebiedsgericht beleid veroorzaakt spanning in het politieke systeem
    Door Steven de Jong - Of overheidsbeleid haar doelstellingen haalt is in grote mate afhankelijk van de politieke sturing. Zowel bij de beleidsvoorbereiding, als de uitvoering ervan. We kunnen stellen dat gebiedsgericht beleid hier nog gevoeliger voor is, aangezien de participatie van het grote aantal actoren het geheel nog complexer maakt. Een goede regisseur die aangeeft welke rol welke actor mag vervullen is een vereiste. Zeker voor interactief beleid is dit laatste van belang, omdat anders een botsing tussen de conventionele en de nieuwe politiek onvermijdelijk is.
  • lees verder
  • reageer


    Interactief gebiedsgericht beleid is helemaal niet zo democratisch
    Door Steven de Jong - De Reconstructiewet stelt een inspraak- en bezwarenprocedure voor gebiedsprojecten verplicht. De volksvertegenwoordigers van Provinciale Staten moeten het plan van de reconstructiecommissie, waarin belangenbehartigers zitting hebben, goedkeuren. Dat is dan ook ongeveer alles wat het interactieve gebiedsbeleid van nu qua democratisch gehalte te bieden heeft. Instrumenten die het democratisch proces legitiemer en representatiever kunnen maken, zoals “deliberatieve referenda” en “voucher-systemen” worden nog niet uit de kast gehaald. Ook zou de drempel tot participatie verlaagt kunnen worden door toepassing van internet en het opvoeren van politieke shows.
  • lees verder
  • reageer


    Maatschappelijke contracten voor gebiedsgericht beleid
    Door Steven de Jong - Het rijk sluit nu al (uitvoerings)contracten met provincies waarin precies wordt geregeld welke doelen tegen welke prijs moeten worden behaald. Een goede ontwikkeling die noopt tot een efficiënte besteding van overheidsgeld. Er worden echter nog geen maatschappelijke contracten tussen de overheid en gebiedspartijen gesloten. Dit is nodig om gebiedspartijen een werkelijk autonome rol te geven in het reconstructieproces.
  • lees verder
  • reageer


    Symposium “Participatie en Inspraak van Bewoners en Belangengroepen in het Gebiedsgericht Beleid in Nederland en Vlaanderen”
    Door Steven de Jong - Op maandag 22 september kwam een 150-tal geïnteresseerden bijeen voor een studiedag “Participatie en Inspraak van Bewoners en Belangengroepen in het Gebiedsgericht Beleid in Vlaanderen en Nederland”. Initiatiefnemer was Euregio Scheldemond. Het symposium voorzag in de behoefte om opgedane ervaringen in gebiedsgericht beleid uit te wisselen tussen provincies. Het publiek kleurde zich door de aanwezigheid van ambtenaren, bestuurders, belangenvertegenwoordigers van het bedrijfsleven en actieve burgers uit dorpsraden en milieugroeperingen.
  • lees verder
  • reageer

    Provincies GIS-sen achter het Net
    Door Steven de Jong - Tijdens de overstromingen in 1995 werd de waarde van Geografische Informatie Systemen (GIS) voor provincies onomstotelijk aangetoond. Met GIS konden hoogtekaarten gemaakt worden waarin overstromingsscenario's zichtbaar werden. Maar provincies kunnen burgers met GIS nog veel meer laten zien van de invloed die de provincie op hun directe leefomgeving heeft.
  • lees verder
  • reageer


    Maak gebiedsgericht beleid democratischer en representatiever
    Door Steven de Jong - Door toepassing van gebiedsgericht beleid is men er in geslaagd om problemen integraal aan te pakken. Economische, sociale en milieukundige factoren zijn o.a. door de invoering van de Reconstructiewet beter op elkaar afgestemd. Dit kwam het draagvlak voor de beleidsuitvoering ten goede. De noodzakelijke integratie van interactief en participatief beleid verliep echter minder soepel. De introductie van interactief beleid botste met het primaat van de politiek. Instrumenten om het gebiedsgericht beleid daadkrachtiger en democratischer te maken zijn nog niet opgepakt.
  • lees verder
  • reageer

    Chaostheorie pleit voor minder sturing in publiek domein - door Steven de Jong
    Door Steven de Jong - Bent u een voorvechter van directe democratie, participatie en zelfregulering van burgers? Of schuilt er zelfs een ware anarchist in u? U hoeft uw opponenten niet langer te vervelen met geiten-wollen-sokken-idealen. De chaostheorie uit de exacte wetenschappen kan ook toegepast worden in het publieke domein. Door bestuurders iets te laten zien van de blijvende onvoorspelbaarheid in fysieke systemen, kan worden bevorderd dat zij beter omgaan met onvoorspelbaarheid in sociale systemen. Gewenste ontwikkelingen in een lokale leefomgeving kunnen volgens de wetten van de chaostheorie beter niet bepaald worden door centraal sturende overheden, maar juist door regionale actoren. De chaostheorie is daarmee een pleidooi voor minder regelgeving en meer stimulans van burgers in hun zelfregulerend vermogen.
  • lees verder

    Essay: Bestuurbare Chaos - door Steven de Jong
    Door Steven de Jong - Bestaat chaos echt of is chaos gewoon datgene wat de wetenschap nog niet heeft kunnen verklaren of overzien? Volgens de grondleggers van de exacte wetenschap, Newton en Kepler, zal voortschrijdend wetenschappelijk inzicht ertoe leiden dat systemen op den duur volledig voorspelbaar worden. Maar hoe komt het dan toch dat we ondanks verfijndere methoden het weer nauwelijks beter kunnen voorspellen dan weerman Pelleboer zo'n 20 jaar geleden? De chaostheorie geeft uitsluitsel: de onvoorspelbaarheid van systemen is aantoonbaar. Wat we daar in de dagelijkse praktijk aan hebben? Daarover spraken fysicus en burgemeester van Deventer James van Lidth de Jeude en organisatieadviseur Jaap Peters 16 november op Saxion Hogeschool Deventer.
  • lees verder

    Duurzaam Bankieren - door Steven de Jong
    Door Steven de Jong - Binnen Saxion Hogescholen is in september 2004 de keuzemodule 'Leren Ondernemen' van start gegaan. Vijfenzestig studenten van diverse opleidingen binnen de hogeschool worden voorbereid op het ondernemerschap. Als thema voor de module is dit jaar gekozen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, kortweg MVO. 17 november gaf de algemeen directeur van Rabobank Zuid-Salland, Jans Schepers, een gastcollege over duurzaam bankieren. “Aan financiering van milieuonvriendelijke projecten doen wij niet mee”, aldus Schepers.
  • lees verder


  •   Lever een bijdrage aan of reactie op dit dossier naar boven
    • Klik hier om uw bijdrage of reactie op deze pagina te publiceren.
    • Of mail uw bijdrage naar de redactie: info@politiek-actie.net

      NB: Indien uw bijdrage betrekking heeft op een specifiek artikel uit dit dossier vragen wij u vriendelijk deze aldaar te posten.
      Bijdragen en reacties van bezoekers naar boven
    • Er zijn nog geen bijdragen of reacties gepost.
    naar boven

    © Copyright Politiek-actie.net