6.1 Zorg voor betere vertegenwoordiging
- Bij een betere uitleg van beleid, verpakt in een kernachtige en aansprekende visie, zal draagvlak voor datzelfde beleid kunnen toenemen. Ook impopulaire maatregelen kunnen op fors meer draagvlak rekenen indien ze niet als losse pakketjes op het bord van de burger gelegd worden, maar als onderdeel gezien worden van een bredere beleidsvisie. Bewindsvoerders dienen voor iedere ingrijpende maatregel na te gaan of er voldoende draagvlak is, op welke beleidsvisie het aansluit en of dat goed uit te leggen is aan de burger.
- Besef dat, gezien de schommelingen in opiniepeilingen en lage opkomstcijfers, kamerzetels nooit garant kunnen staan voor absolute vertegenwoordiging. Verkiezingen zijn slechts een momentopname. Bestuurders worden door elkaar benoemd in de 'ons-kent-ons'-kringetjes. Juist daarom is het van belang te regeren op basis van legitimiteit, vertrouwen en draagvlak. Indicatoren voor een slechte vertegenwoordiging, zoals maatschappelijk verzet en onvrede in de samenleving, moeten daarom zeer serieus genomen worden en onmiddellijk leiden tot bijsturing of betere uitleg van beleid.
- In pogingen om crisissituatie te beheersen treedt de regering steeds harder, meer controlerend en meer totalitair op. Burgers vragen in tijden van crises immers om een krachtdadig optreden, maar zij willen daarvoor geen duurzaam mandaat afgeven. De vrijheid van het individu zal een veel hogere en blijvende intrinsieke waarde hebben. Houdt dat spanningsveld in de gaten en maak er geen misbruik van door ogenschijnlijk daadkrachtig op te treden en populistische taal uit te slaan.
Moties om stoffige wetsartikelen te schrappen - zoals Lousewies van der Laan van D66 deed - kunnen beter ingediend worden als de publieke emotie weer plaatsgemaakt heeft voor de rede en het verstand. Juist van politici mag verwacht worden dat zij daar boven staan. Directe dreigingen, zoals terreuraanslagen, dienen bestreden te worden met incidentele maatregelen indien de wet onvoldoende handreikingen biedt. Permanente wijziging van beleid mag pas aan de orde zijn als de rust wedergekeerd is.
Minister Donner van Justitie en minister Verdonk van Integratie en Vreemdelingenzaken lijken het democratische belang hiervan niet te beseffen. De verkiezingen van 2002, waarbij het publiek, na de moord op Pim Fortuyn, in verlichte ontoerekeningsvatbaarheid verkeerde, had dat allang duidelijk moeten maken. Duurzaam draagvlak dient te allen tijde voorop te staan.
- De mate waarin het nodig is om dualisme te bedrijven is tekenend voor de a-representativiteit van een bewindsvoerder. Het geeft er blijk van dat een minister of staatssecretaris niet handelt in lijn met het programma van zijn partij. Dualisme moet niet gezien worden als een 'leuk democratisch speeltje', maar als een directe bedreiging voor de positie van een lid van het kabinet. Het is aan te bevelen daar meer consequenties aan te verbinden, in het belang van de representativiteit én in het belang van de coalitiepartij.
- Premier Balkenende en minister Bot tekenden als voorzitter van de EU op 29 oktober 2004 de Europese Grondwet, waarin staat dat besluitvorming op een zo open mogelijke wijze en zo dicht bij de burgers als mogelijk dient plaats te vinden. Het kabinet is hiermee een verplichting aangegaan, die ze ook dient waar te maken in eigen land.
6. AANBEVELINGEN
6.2 Realiseer inspraak en participatie
6.3 Ontlaadt spanningsveld tussen media en politiek
6.4 Richt websites politici democratisch in
6.5 Maak digitale overheid minder kwetsbaar
6.6 Teken 'Maatschappelijk Contract Domeinoverdracht'
|
