Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR)
Rapport: 'Van Kloof naar Klik'
De noodzaak tot integratie van het politiek bestel in de moderne informatiesamenleving en de nieuwe sociaal-culturele werkelijkheid
Auteur: Steven de Jong, januari 2005
E-mail:
info@politiek-actie.net
5. CONCLUSIES Klik hier voor inhoudsopgave
5.4 Criteria websites bewindsvoerders Bestel of download het rapport

5.4 Criteria websites bewindsvoerders

Een website van een bewindspersoon kan democratische behoeften vervullen. Criteria zijn transparantie, begrijpelijkheid, toegankelijkheid en interactiviteit. Digitalisering van beleidsplannen en -voornemens door middel van internet is een absolute voorwaarde voor het behouden van overzicht en controle. Dat geldt niet alleen voor de analyse van plannen, maar ook voor het debat en voor de besluitvorming. Documenten rond actuele dossiers moeten daarom ontsloten worden. Burgers willen zicht hebben op de 'handel en wandel' van de overheid en betrokken worden in een proces van meedenken. Weblogs van ministers worden gezien als middel tot directe communicatie, waarbij voorstellen op een informele en begrijpelijke manier voorgelegd kunnen worden. Qua toegankelijkheid van websites voor mensen met een functiebeperking delft Nederland op Europese schaal het onderspit.

Burgers willen dat een minister zich presenteert op een eigen website

Uit een peiling op www.benbot.nl blijkt dat 84 procent van de bezoekers van mening is dat minister Bot zich moet presenteren op een persoonlijke, ministeriële website. Opmerkelijk is dat 56 procent van deze groep pleit voor een website die voldoet aan de criteria transparantie, verantwoording en interactie. Aspecten die summier terug te vinden zijn op websites van andere ministers en dus om een innovatieve slag vragen voor de ontwikkeling van de site van minister Bot. Minister Bot vindt dat politici de plicht hebben om hun macht voor te leggen aan burgers. Met een eigen website kan hij deze plicht deels vervullen.

Ministeriële website moet transparant, begrijpelijk, toegankelijk en interactief zijn

De steunbetuigingen aan de petitie 'Wij burgers gaan democratische kloof dichten met BenBot.nl' gaven meer inzicht in wat zij precies verstaan onder democratische criteria en hoe daaraan vormgegeven moet worden. Op grond van de uitkomst van de peiling op www.benbot.nl werd al duidelijk dat burgers pleiten voor transparantie, verantwoording en interactie op een ministeriële website. Uit de steunbetuigingen aan de petitie bleek dat een viertal aspecten de toon voeren: transparantie, begrijpelijkheid, toegankelijkheid en interactiviteit. Burgers hebben concrete ideeën over de invulling van deze begrippen, 78 procent van de ondertekenaars maakte gebruik van de mogelijkheid om advies te geven.

Transparantie: zicht op de 'handel en wandel' van de overheid

Over transparantie hebben de ondertekenaars een eenduidige opvatting. Zij menen dat gelijke informatie, gelijke kansen schept in de discussie over de toekomst van de samenleving. Zij willen dat hen on-line de toegang verschaft wordt tot rapportages en beleidsplannen, waarbij hen de mogelijkheid geboden wordt om te kunnen controleren en reageren. Maatschappelijke problemen en beleidsvoornemens dienen in een vroeg stadium aan de burgers voorgelegd worden, wat mogelijk de uitvoering ervan zal versoepelen. Digitalisering van beleidsplannen door middel van internet is een absolute voorwaarde voor het behouden van overzicht en controle. Dat geldt niet alleen voor de analyse van plannen, maar ook voor het debat en voor de besluitvorming. De burgers willen vooral zicht hebben op de 'handel en wandel' van de overheid. Daarbij is het van belang ook de documenten rond actuele dossiers te ontsluiten en archieven aan te leggen van publieke optredens. Weblogs van ministers worden gezien als middel tot directe communicatie, waarbij voorstellen op een informele en begrijpelijke manier voorgelegd kunnen en moeten worden.

Begrijpelijk: 'duur woordgebruik' is barrière voor rechtvaardige democratie

De tekenaars van de petitie geven aan dat politiek moeilijk wordt gemaakt door 'duur woordgebruik' en dat politici daarom niet te bereiken zijn voor de burger. Deze barrière zit het idee van een rechtvaardige democratie in de weg. Burgers willen beleidsmaatregelen niet pas merken wanneer het op hun bord ligt, maar kunnen ingrijpen wanneer het bereidt wordt. Na de presentatie van de Miljoenennota werd duidelijk dat bewindslieden hun beleidsvisie onvoldoende verwoord hadden. Het kabinet wist burgers niet uit te leggen, waarom impopulaire maatregelen noodzakelijk zijn. De maatregelen worden als losse pakketjes op het bord van de burger gelegd, terwijl een aansprekende uitleg van de beleidsvisie ontbreekt. 'Klare taal', 'geen campagnetaal' en 'begrijpelijke taal' zijn veelgehoorde oproepen. Ook blijkt dat mensen vooral antwoord willen op vragen als zij naar een site van een minister gaan. Een rubriek met veelgestelde vragen is daarom onontbeerlijk.

Toegankelijk: burgers met functiebeperking hebben recht op toegang digitale overheid

De overheid dient een voorbeeldfunctie te vervullen in het voor iedereen toegankelijk maken van digitale informatie. Die toegankelijkheid moet voornamelijk gericht zijn op mensen met een functiebeperking of anderstaligen. Alle ministeries, politieke partijen en vele gemeenten hebben geruime tijd geleden een intentieverklaring getekend waarin zij beloven hun websites toegankelijker te maken. Toch hebben slechts enkelen de daad bij het woord gevoegd. Opmerkelijk is dat Nederland ernstig achterloopt op het gebied van digitale toegankelijkheid. In Duitsland, Engeland, de Verenigde Staten en vele andere landen zijn ze het stadium van 'pushen en lobbyen' al voorbij. Daar zijn inmiddels de richtlijnen voor toegankelijkheid voor overheidssites opgenomen in de wetgeving. Tevens is het belangrijk te onderzoeken wat voor mensen de website bezoeken. Als blijkt dat laagopgeleiden nauwelijks vertegenwoordigd zijn, dient daar direct op ingespeeld te worden.

Interactief: burgers willen betrokken worden in proces van meedenken

Interactief politiek bedrijven hoeft niets van doen te hebben met ingewikkelde inspraak- en bezwarenprocedures, referenda of wat voor officiële beleidsinstrumenten dan ook. Het gaat in essentie om de 'chemie' tussen burger en overheid, het gevoel dat ze elkaar aanvoelen, dat er signalen uit de samenleving opgevangen worden en dat daar wat mee gedaan wordt. Dat vergt een cultuuromslag. Ondertekenaars van de petitie gaven aan die omslag belangrijk te vinden en stellen dat politici, simpelweg, een luisterend oor naar de burger moeten hebben. Ze willen in het proces van meedenken via internet betrokken worden. Ook wordt aangegeven in welke vorm dat zou moeten gebeuren. Stemmen op stellingen, peilingen, forums en chatboxen zijn daar voorbeelden van. De resultaten daarvan moeten volgens hen aan politici doorgespeeld worden. De burgers geven aan dat zij meer vertrouwen krijgen in de politiek, als zij het gevoel hebben dat er naar hen geluisterd wordt.

5. CONCLUSIES

5.1 Draagvlak & vertegenwoordiging

5.2 Inspraak & participatie

5.3 Media & politiek

naar boven

© Politiek-actie.net. Overname van teksten is toegestaan, mits een degelijke bronvermelding wordt gehanteerd.