5.3 Media & politiek
Premier Balkenende en minister Donner van Justitie hebben de media enkele malen opgeroepen tot minder 'hypen' en meer verantwoorde berichtgeving in tijden van maatschappelijke en politieke onrust. Verzoeken tot minder godslastering en satire leverden een averechts effect op. Willen politici meer grip krijgen op de informatie die burgers onder ogen krijgen, dan zullen zij zich onafhankelijker van de media moeten opstellen. Dat kan door actiever gebruik te maken van primaire nieuwsvoorziening via internet en het bijhouden van weblogs. Zo kan het spanningsveld tussen media en politiek enigszins worden ontladen. Uitgebreide toelichting op websites schept context en devalueert daarmee de zogenaamde 'opgelaten ballonnetjes' of losse 'quotes'. Opmerkelijk is dat de politiek deze kans nauwelijks aangrijpt, maar zich richt op trage, welhaast onmogelijke, pogingen om de media bij te sturen.
Politieke successen blijven onderbelicht, missers worden uitvergroot tot crises
Journalisten werpen zich steeds vaker op als aanklagers, commentators en regisseurs van het publieke debat, maar als controleurs van de macht hoeven zij aan niemand verantwoording af te leggen. Door factoren als concurrentiedruk en de hoge omloopsnelheid van nieuws schieten journalistieke waarden en normen er steeds vaker bij in. Politieke schandalen beheersen de klassieke media. Schandalen die maar al te vaak schade toebrengen aan politici. Door de onzichtbare hand van redacties, de zogenaamde nieuwsfilter, blijven politieke successen veelal onderbelicht en worden politieke missers uitvergroot tot ware crises.
Aansturen op meer verantwoorde journalistiek werkt averechts
Toch is het weinig zinvol om de media van bovenaf tot meer verantwoorde journalistiek te manen. Zeker in een land waar vrije meningsuiting en vrije pers hoog in het vaandel staan. Pogingen daartoe zijn in het verleden weinig succesvol gebleken en van de algemene beroepscode opgesteld door het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren, de Genootschapscode, komt in de praktijk weinig terecht. Losse oproepen door autoriteiten schieten hun doel voorbij of lokken zelfs tegenreacties uit. Verzoeken van minister Donner tot minder satire en minder godslastering zijn daar sprekende voorbeelden van.
Wanneer politici op persoonlijke websites 'quotes' of 'opgelaten ballonnetjes' van context voorzien, ontlaadt dat het spanningsveld tussen media en politiek
Willen politici meer grip krijgen op informatie die burgers onder ogen krijgen, dan zullen zij zich onafhankelijker van de media moeten opstellen. Dat kan door actiever gebruik te maken van primaire nieuwsvoorziening via internet. Zaken waarvan vermoedt wordt dat ze door journalisten uitgelicht gaan worden, dienen op voorhand of direct erna door politici op websites toegelicht te worden. Losse 'quotes' of 'opgelaten ballonnetjes' worden minder gevoelig voor hypes, wanneer deze op een website uitgebreid van context voorzien worden. Politici kunnen met deze vorm van primaire nieuwsvoorziening het spanningsveld tussen media en politiek enigszins ontladen. Wanneer intensief weblogs bijgehouden worden en persberichten uitgegeven worden, putten burgers en journalisten uit dezelfde bron. Uitgebreide toelichting op websites schept context en devalueert daarmee de zogenaamde 'opgelaten ballonnetjes'. Zo wordt de weblog van minister Zalm van Financiën regelmatig geciteerd door klassieke media. De commerciële sector beseft het belang van on-line presentatie, zij hebben hun public relations op websites doorgaans goed op orde. Opmerkelijk is dat de politiek deze kans nauwelijks aangrijpt, maar zich richt op trage, welhaast onmogelijke, pogingen om de media bij te sturen. Dat politici zo weinig aandacht besteden aan hun websites, terwijl er zo veel over hen geschreven wordt, is niet te begrijpen.
5. CONCLUSIES
5.1 Draagvlak & vertegenwoordiging
5.2 Inspraak & participatie
5.4 Criteria websites bewindsvoerders
|