|
Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR) |
|
4.2 Investeren in dialoog Het zwevende draagvlak, de 38 procent die in de vorige paragraaf geanalyseerd is, behoort redelijkerwijs toe aan de regering en niet aan het maatschappelijk verzet. In principe zou deze groep zich moeten kunnen vinden in de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen. Zij hebben in de peiling van Maurice de Hond aangegeven ingrijpende en impopulaire maatregelen noodzakelijk en onvermijdelijk te vinden om de economie weer op gang te helpen. Slechte uitleg beleidsvisie kost miljoenen burgers aan draagvlak De praktijk vertoont een paradox. Dit zwevende draagvlak keert het kabinet, waar zij eenzelfde beleidsvisie mee deelt, de rug toe. Ze kunnen zich blijkbaar niet vinden in het soort ingrijpende maatregelen, waarmee het kabinet op een gezonde economie af wil stevenen. Het kabinet weet deze burgers niet uit te leggen, waarom deze impopulaire maatregelen noodzakelijk zijn. De maatregelen worden als losse pakketjes op het bord van de burger gelegd, terwijl een aansprekende uitleg van de beleidsvisie ontbreekt. Wanneer bewindslieden de competentie wel zouden hebben om deze visie in kernachtige woorden te vatten, kunnen zij in theorie ruim zes miljoen burgers toevoegen aan het actuele draagvlak. Het gaat hier zoals gezegd, om het zwevende draagvlak dat bestaat uit 38 procent (potentieel minus actueel draagvlak) van de burgerbevolking. Vakbeweging en oppositie springen in gat beleidsuitleg Degenen die met dit zwevende draagvlak wegliepen, zijn niet de bewindslieden, maar de vakcentrales FNV, CNV en MHP. Oppositiepartijen als PvdA, SP en Groenlinks maken hier dankbaar gebruik van, zij voegen zich toe aan het maatschappelijke verzet en stijgen daarmee in de peilingen. Lodewijk de Waal gebruikt communicatieprobleem kabinet De vraag is waarom het de vakbeweging zo eenvoudig lukt om dit zwevende draagvlak op haar hand te krijgen. Het antwoord ligt in de persoon van Lodewijk de Waal, de voorzitter van de FNV. Hij weet de burgers aan te spreken, met demagogische en populistische taal. Oneliners van het kaliber: 'gegraai aan de top, slokt onze VUT op' en 'kabinet doet greep in de pensioenskassen'. Door de vakbondsmanifestatie de benaming 'Nederland verdient beter!' te geven, kregen zij met deze veralgemenisering tienduizenden mensen op de been. Kabinet moet beleidsvisie in 'oneliners' verpakken Het kabinet kan deze goedkope manier van het inspelen op onderbuikgevoelens afwijzen en steevast blijven beweren dat Lodewijk de Waal de mensen een rad voor ogen draait, maar het kan ook deze strijdmiddelen oppakken en het gevecht met de vakbonden aangaan. De wapens, het strooien met oneliners, zijn immers vernietigend gebleken. Bewindspersonen moeten een poging doen om beleidsvisies in zulke krachtige oneliners te vatten. Geniale zet van Zalm: 'Nederland moet beter gaan verdienen' Dit is voor politici niet nieuw, de vermoorde Pim Fortuyn maakte er al met succes gebruik van, Wouter Bos deed tijdens zijn campagne een lucratieve poging. De fractievoorzitter van de VVD, Jozias Van Aartsen, heeft het in zich, al legt hij meer het accent op verbale krachtpatserij. Het krachtigste antwoord op de strijdmiddelen van de vakcentrales, kwam tot nu toe van de minister van Financiën, Gerrit Zalm. Hij keerde het credo 'Nederland verdient beter!' om en meldde in een krachtige zinsnede dat 'Nederland beter moet gaan verdienen'. Een geniale zet waarmee hij de beleidsvisie van het kabinet in enkele woorden wist te vatten. Zwevend draagvlak gevoelig voor 'klare taal' Een teleurstellende ontwikkeling is dat het de burgers steeds minder lijkt te gaan om beleid an sich en meer en meer om de presentatie ervan. Slechts 16 procent gaf aan dat door het aanpassen van maatregelen in de Miljoenennota de bereidheid tot demonstreren minder is geworden. Hieruit is te concluderen dat het zwevende draagvlak uitermate gevoelig is voor de zogenaamde 'klare taal', die in dit geval de vakbeweging bezigt. Burgers hebben het gevoel dat er niet naar hen wordt geluisterd Bekijken we de situatie vanuit een andere perceptie, dan kunnen we constateren dat burgers het belangrijk vinden om serieus genomen te worden, dat er naar hen geluisterd wordt. Kortom, dat hun mening er toe doet. Niet alleen tijdens de verkiezingscampagnes of in het stemhokje, maar ook gedurende de regeerperiode. Slechts 6 procent meent dat het kabinet haar koers niet hoeft te wijzigen, wanneer er uit de samenleving tegengeluiden klinken. Een peiling van Maurice de Hond wijst verder uit dat 76 procent niet hoopvol gestemd is over de uitwerking van vakbondsacties. Zij hebben niet het gevoel dat er naar heb geluisterd wordt.(19) Investeren in dialoog van levensbelang voor lange termijnvisie kabinet Op grond van deze analyses moeten we concluderen dat er enerzijds geïnvesteerd moet worden in het overbrengen van de boodschap, de beleidsvisie, en anderzijds dat bewindslieden meer naar de burgers moeten luisteren gedurende hun ambtstermijn. Investeren in heldere beleidscommunicatie, betekent dus investeren in dialoog. Hiermee is het potentiële draagvlak van 58 procent (waarvan 20 procent reeds actueel draagvlak is) aan te boren. Dit gegeven is van levensbelang voor de lange termijnvisie van het regeringsbeleid. Beleid dat geen toekomst heeft als er gedurende deze regeerperiode geen draagvlak voor gecreëerd wordt. De burger moet en wil weten welke offers hij of zij moet brengen voor de toekomst en waarom. Dat er offers nodig zijn onderschrijft dus 58 procent van de bevolking, naar verhouding meer dan het aantal kamerzetels dat de coalitie nu geniet. Vanuit dit, toch uiterst positieve, theoretisch perspectief kan de regering het maatschappelijke verzet terugdringen naar werkbare proporties. 4. BELEIDSCOMMUNICATIE, VERTROUWEN EN DRAAGVLAK 4.1 Zwevend draagvlak 4.3 Burgerparticipatie en -consultatie 4.4 Democratische inhaalslag 4.5 Toepassing referenda 4.6 Spanningsveld tussen politiek en media |
(19) Maurice de Hond, View/Ture BV (september (2004) - Peiling: 'Draagvlak en Actiebereidheid'. Zie ook Bijlage VII voor specificaties.
|
© Politiek-actie.net. Overname van teksten is toegestaan, mits een degelijke bronvermelding wordt gehanteerd.