Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR)
Rapport: 'Van Kloof naar Klik'
De noodzaak tot integratie van het politiek bestel in de moderne informatiesamenleving en de nieuwe sociaal-culturele werkelijkheid
Auteur: Steven de Jong, januari 2005
E-mail:
info@politiek-actie.net
3. PEILINGEN OP DOMEIN BENBOT.NL Klik hier voor inhoudsopgave
Bestel of download het rapport

3. PEILINGEN OP DOMEIN BENBOT.NL

"De burger zelf wordt niets gevraagd!", meent de heer Van Dijk uit Amersfoort. Van Dijk was één van de eersten die de petitie heeft ondertekend en sprak met het zetten van een handtekening zijn ongenoegen uit over de gapende kloof tussen burger en overheid.

De heer Ravelli uit Terschuur, ook een ondertekenaar, geeft aan dat hij "wil stemmen op Bots stellingen". De uitleg van Ravelli is een eenvoudige oplossing voor het probleem dat Van Dijk aankaart; een applicatie die stellingen voorlegt aan bezoekers, kan inzicht geven in het draagvlak voor een specifiek beleidsvoornemen of kabinetsbesluit. Daarnaast is het mogelijk te peilen welke aanpak voor een probleem de meeste voorkeur heeft.

De heer Van Doorn uit Utrecht voegt eraan toe dat "verantwoording op zijn plaats is, als het genomen besluit afwijkt van de uitkomsten van de peiling". Van Doorn ziet nog een ander voordeel in het peilen van bezoekers. Hij denkt dat een peiling het inzicht in de politieke besluitvorming bij menig burger kan vergroten.

In het licht van de gehouden actie en om in te spelen op de wens van genoemde personen, hebben er een viertal peilingen plaatsgevonden op het domein www.benbot.nl.


PEILING 1: Denkt u dat Bot de daad bij het woord kan voegen?

De burgers die deelnamen aan deze peiling werden gewezen op de uitspraak van minister Bot die hij deed in het tv-programma Buitenhof: "Politici hebben de plicht om de macht die ze hebben ook voor te leggen aan de burgers." De vraag luidde: "Denkt u dat Bot, met een eigen site, de daad bij het woord kan voegen?"(13) Figuur 1 toont de uitkomsten van deze peiling.


Figuur 1: Peiling op basis van 100 stemmen, representatief voor de meningen van bezoekers op het gekaapte domein op www.benbot.nl.

Een kleine meerderheid meent dat Bot zijn 'plicht' kan vervullen met een eigen website. Toch is de motivatie van de keuzes niet helemaal helder. Geloven de 'nee-stemmers' niet in het beoogde effect van macht voorleggen via een website? Of geloven zij minister Bot niet op zijn woord? Hoort hij volgens hen bij de bewindslieden die het alleen maar bij beloftes houden? De heer Langeveld, een ontevreden burger uit Almere, drukt het alsvolgt uit: "Ik wil niet horen wat ze allemaal van plan zijn, maar toch niet te realiseren valt. Geen campagnetaal!"

PEILING 2: Wat verwacht u van een website van een minister?

De invulling van de website van minister Bot stond centraal bij het tekenen van de petitie. De stelling luidde immers: 'Ministers benutten het democratische potentieel van websites onvoldoende'. Bezoekers konden met het tekenen van de petitie hun democratische wensen aangeven voor de inrichting van Bots website. Toch is het van belang te weten of er burgers zijn die vinden dat Bot helemaal geen website hoeft te hebben. Dat is dan ook gepeild.(14) Daarnaast is het percentage gemeten van mensen die wél vinden dat ministers on-line moeten zijn. Die laatste groep kon in onderstaande peiling aangeven wat zij van zo'n website verwachten.


Figuur 2: Peiling op basis van 100 stemmen, representatief voor de meningen van bezoekers op het gekaapte domein op www.benbot.nl.

De resultaten wijzen uit dat 84 procent (34 pct.+3 pct.+ 47 pct.) van de bezoekers (op basis van 100 stemmen) van mening is dat minister Bot zich moet presenteren op een persoonlijke, ministeriële website. Opmerkelijk is dat 56 procent van deze groep (47/84*100) pleit voor een website die voldoet aan de criteria transparantie, verantwoording en interactie. Aspecten die summier terug te vinden zijn op websites van andere ministers en dus om een innovatieve slag vragen voor de ontwikkeling van de site van minister Bot. Dat politiek niet alleen moet gaan om dode beleidsletters, maar ook amusementswaarde moet uitstralen om burgers te lokken en te betrekken bewijst het draagvlak voor de eerste stelling, welke steun vond bij 34 procent van het totaal. Slechts 3 procent is van mening dat alleen algemene gegevens over minister Bot volstaan.

PEILING 3: Voelt u 'haarfijn' aan of een Europese Grondwet goed is?

Deze peiling heeft in essentie niets met de inrichting van de website te maken, maar loopt vooruit op kennis en inzichten die met on-line interactie geoogst kunnen worden.

Gekozen is om de Europese Grondwet als onderwerp van de peiling te nemen. Een belangrijk thema, waarbij het ministerie van Buitenlandse Zaken nauw betrokken is.

Nederland organiseert dit jaar een referendum over de nieuwe Europese Grondwet. Burgers kunnen de wettekst (een meer dan 300 bladzijden tellend juridisch boekwerk) goedkeuren, danwel afkeuren. Hoewel het in Ierland en Denemarken gaat om een beslissend referendum (bij afwijzing is aanpassen tekstvoorstellen verplicht), beperkt Nederland zich tot een raadplegend referendum (Tweede Kamer geeft doorslag).

Het kabinet heeft verklaard de uitkomst 'te eerbiedigen', premier Balkenende beloofde de uitspraak 'te respecteren'. Met andere woorden: het kabinet hakt de knoop door, ongeacht de wil van de kiezer. Of deze kiesconstructie betekent dat het electoraat wordt geschoffeerd is een zinvolle discussie die op een site van een minister gevoerd kan worden.

Een prangende vraag die zich in deze kwestie voordoet is de volgende: 'Heeft een burger de kennis om te oordelen over een Europese Grondwet, weet hij er voldoende van om een gedegen afweging te maken?' Minister Bot sprak in het tv-programma NOVA op 23 juni 2004 zijn vertrouwen uit in die te maken keuze door burgers. Bot zei: "Ik denk dat de kiezer haarfijn aanvoelt wat goed voor hem is en wat niet. En dus ook of een Europese Grondwet een vooruitgang in het Europese integratieproces is of niet."(15)

Een gewaagde en riskante aanname die erom vraagt getoetst te worden aan de werkelijkheid. De bezoekers van het gekaapte domein werden daarom gevraagd: "Voelt u 'haarfijn' aan of een Europese Grondwet goed is of niet?"(16)


Figuur 3: Peiling op basis van 100 stemmen, representatief voor de meningen van bezoekers op het gekaapte domein op www.benbot.nl.

De uitkomst vertoont het spiegelbeeld van Bots aanname. 92 procent zegt helemaal niet 'haarfijn' aan te voelen of een Europese Grondwet goed voor hem is of niet.(13) Dat de minister in dit geval een verkeerde voorstelling van zaken heeft is verontrustend. Geruststellender is dat minister Bot de mogelijkheden binnen handbereik heeft om in de toekomst wél te weten wat er onder het volk leeft. De minister hoeft zich institutioneel gezien niet te conformeren aan de wil van het volk, wel getuigt het van waardering voor burger en democratie als hij signalen uit de samenleving ter harte neemt.

PEILING 4: Hoe moet Bot de Europese Grondwet uitleggen?

Het verontrustende beeld dat uit de vorige peiling kwam, was aanleiding om burgers te vragen of voorlichting over de Grondwet gewenst is. Weten waarover je stemt is namelijk geen overbodige luxe. Minister Bot beaamde dat in een NOVA-interview: "Het is mijn taak om goed uit te leggen wat Europa betekent en hoe ongelooflijk belangrijk dat is voor de toekomst van de burger." Die taak zou minister Bot kunnen vervullen via een eigen website. Honderd bezoekers zijn gevraagd of zij daar behoefte aan hebben. In figuur 4 de uitslag.


Figuur 4: Peiling op basis van 100 stemmen, representatief voor de meningen van bezoekers op het gekaapte domein op www.benbot.nl.

De uitkomst laat zien dat er een grote behoefte is aan voorlichting via de site van de minister. Het liefst in begrijpelijke taal, iets wat in de reacties op de petitie de toon voerde. 84 procent van de gepeilde bezoekers onderschreef dit idee.(17)


(13) BenBot.nl (juni-juli 2004) - Peiling: 'Denkt u dat Bot de daad bij het woord kan voegen?'.
(14) BenBot.nl (juni-juli 2004) - Peiling: 'Wat verwacht u van een website van een minister?'.
(15) Mingelen, F., Karhof, J. (juni 2004) - 'Den Haag Vandaag: ja tegen Europese grondwet', NOVA.
(16) BenBot.nl (juni-juli 2004) - Peiling: 'Voelt u haarfijn aan of een Europese Grondwet goed is?'.
(17) BenBot.nl (juni-juli 2004) - Peiling: 'Hoe moet Bot de Europese Grondwet uitleggen?'.


naar boven

© Politiek-actie.net. Overname van teksten is toegestaan, mits een degelijke bronvermelding wordt gehanteerd.