|
Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid (BRR) |
|
Interactieve beleidsvorming of maatschappelijk contract De discussie over interactief beleid wordt gevoerd vanuit een verkeerd uitgangspunt: de overheid neemt de volle verantwoording voor een maatschappelijk probleem op zich. We staan voor een nieuwe fase waarbij een maatschappelijk contract burgers, bedrijven en overheid samen verantwoordelijk maakt voor beleid. Door Thom de Graaf - Het succes van de Nederlandse verzorgingsstaat van de afgelopen 50 jaar heeft een hoog opgeleide, mondige en zelfbewuste bevolking opgeleverd. Daar mogen we trots op zijn. Het heeft echter ook geleid tot een rolverdeling tussen overheid en burger die op een aantal punten scheefgetrokken is. Hoge verwachtingen De geëmancipeerde burger ontmoet nog te vaak een paternalistische overheid, van wie hij veel te hoge verwachtingen heeft en die zelf ook veel te hoge verwachtingen schept. Deze disbalans tussen verantwoordelijkheden leidt tot een gebrek aan vitaliteit van wat wel de "civil society" wordt genoemd en tot een overheid die door zijn hoeven zakt door de opeengestapelde verwachtingen en pretenties. Logge overheid Een logge overheid die onvoldoende kan leveren op tal van terreinen, schaadt het vertrouwen van mensen en dat vertrouwen kan niet worden hersteld door nog meer regels, nog meer mensen, nog ingenieuzer procedures. Het kabinet wil daarom op een breed front maatschappelijke en individuele verantwoordelijkheden en keuzevrijheid voor burgers versterken. Daarbij past een overheid die wel richting geeft, maar niet alles zelf regelt, die ruimte geeft, rekenschap geeft en vraagt, met minder pretenties en meer prestaties en in directe verbinding met de samenleving. Samenspel Interactieve beleidsvorming is een werkwijze die de verbinding probeert te leggen, maar in het begrip zit nog wel een nadeel besloten. De werkwijze is er meestal op gericht, door interactief mensen en organisaties mee te laten denken, het pretentieuze overheidsbeleid te verbeteren en draagvlak voor dat beleid en de uitvoering ervan te vergroten. Dit gaat er nog steeds vanuit dat uiteindelijk de overheid eenzijdig het maatschappelijke probleem ten volle voor haar verantwoording neemt. We staan voor een nieuwe fase van samenspel tussen overheid en samenleving die ik wil aanduiden met "maatschappelijk contract". Contract Het contract is tweezijdig, maar meer gericht op aanduiding van de opgave en de werkverdeling dan op de aanpak. Partijen zullen de volle verantwoording moeten nemen voor de gezamenlijk bepaalde maatschappelijke opgave. Het is bij het maatschappelijke contract niet op voorhand de overheid die het maatschappelijke probleem zal oplossen. De uitkomst kan zijn dat de overheid geen beleid maakt, maar slechts de mogelijkheden schept, voor eigen initiatief: regels schrappen, ruimte scheppen, "empowerment". Is dit interactief? In ieder geval innovatief en uiteindelijk ook effectief. Daar gaat het toch om? Voorbeelden zijn er al te over: wijkprestatiecontracten, de IJsselmeerdiscussie over visserij en natuur, persoonsgebonden budgetten, "opzoomeren" in Rotterdam en milieuaccountancy. Verder in deze bijlage: IV-a: 'Interactief beleid is helemaal niet zo democratisch' - Politiek-Digitaal, 27 oktober 2003 IV-b: 'Maak gebiedsgericht beleid democratisch en daadkrachtig' - Politiek-Digitaal, 27 oktober 2003 IV-d: 'Provincies GIS-sen achter het Net' - Symposium 'Participatie en Inspraak', 22 september 2003 IV-e: 'Beroepscode voor journalisten: zin of onzin?' - Politiek-Actie.net, 5 februari 2004 IV-f: 'Verraad van Prinsjesdag' - Politiek-Online, 21 september 2004 IV-g: 'Chaostheorie pleit voor minder overheidssturing' - Politiek-Actie.net, 17 november 2004 |
|
© Alle rechten voorbehouden.